ភាពជាអ្នកមើលការខុសត្រូវមនុស្សធំដែលមានដែនកំណត់ និងជម្រើសផ្សេងទៀត

Publications
#5578.06

ភាពជាអ្នកមើលការខុសត្រូវមនុស្សធំដែលមានដែនកំណត់ និងជម្រើសផ្សេងទៀត

ការអភិរក្សគឺជាដំណើរការតុលាការដែលចៅក្រមសម្រេចថាតើអ្នកអាចថែទាំសុខភាព អាហារ សម្លៀកបំពាក់ ទីជម្រក ហិរញ្ញវត្ថុ ឬតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកបានឬអត់។

តើភាពជាអ្នកមើលខុសត្រូវមនុស្សធំ (conservatorship) ជាអ្វី?

ភាព​ជាអ្នក​មើល​ថែមនុស្ស​ធំ​គឺជា​ដំណើរ​ការ​របស់​តុលាការ​ដែល​ចៅក្រុម​សម្រេច​ថា​អ្នក​មាន​លទ្ធភាព​អាច​មើល​ថែ​សុខភាព​ រៀបចំអាហារ សម្លៀកបំពាក់ ទីជម្រក ប្រាក់កាស ឬតម្រូវការ​ផ្ទាល់ខ្លួនដោយ​ខ្លួន​ឯង​បាន​ដែរ​ឬទេ ។​  តុលាការ​អាច​ដក​ហូត​សិទ្ធិ​សំខាន់ៗទាំង​នេះពីអ្នក ។ អ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​មើលថែអ្នក អាចត្រូវ​បានតែងតាំង​ដោយ​តុលាការ សម្រាប់​ធ្វើ​ការសម្រេច​ចិត្ត​នានា​សម្រាប់អ្នក ។ តុលាការ​ហៅមនុស្សនេះថា “អ្នក​មើល​ការខុសត្រូវ​មនុស្សធំ” (conservator)​ ។  តុលាការ​ហៅអ្នក​ថាជា​ “អ្នក​ដែល​ត្រូវ​ឲ្យគេ​មើលថែ“  (conservatee) ។  ភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវមនុស្ស​ធំ គឺមាន​សម្រាប់តែ មនុស្ស​ដែល​មាន​អាយុ​ 18 ឆ្នាំឡើង ។ 

តើភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវមនុស្ស​ធំ មានប៉ុន្មាន​ប្រភេទ?

នៅ​រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រនីញ៉ា ភាព​ជាអ្នក​មើលការ​ខុសត្រូវ​មនុស្ស​ធំ​មាន​ច្រើន​ ប្រភេទ ៖

  • ភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​មរតកទូទៅ (General Probate Conservatorship)
  • ច្បាប់​ការ​ប្រគល់​អ្នក​ជម្ងឺ​វិកលចរិក​ទៅឲ្យ​មណ្ឌល​ថែទាំ (Lanterman Petris Short Act)
  • ភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​មនុស្ស​វិកល​ចរិក (Dementia     Conservatorship)  
  • ភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវដែល​មាន​ដែនកំណត់ (Limited   Conservatorship)

តើភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវមាន​ដែនកំណត់ ជាអ្វី?                

ភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវមាន​ដែនកំណត់ គឺជា​ប្រភេទ​ការ​មើលខុសត្រូវ​មនុស្សធំ ដែល​ត្រូវ​បានបង្កើត​ឡើង​សម្រាប់​មនុស្ស​ដែល​មាន​ពិការភាព​ខួរក្បាល ។ វាត្រូវ​បានគេ​បង្កើត​ឡើង ដើម្បីធានាថាអ្នកអាចពឹងលើ​ខ្លួនឯង និង​រស់នៅ​ដោយខ្លួនឯង​បានច្រើន​ជាទីបំផុត ។ វាអនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​អាច​រក្សា​ទុកបាន​នូវ​សិទ្ធិ​មួយចំនួន​ ដើម្បី​ឲ្យអ្នក​អាច​សម្រេចចិត្ត​បានមួយចំនួន​អំពី​ជីវិត​របស់អ្នក ។ តុលាការ​នឹង​សម្រេច​ថា​តើ​ការ​សម្រេចចិត្ត​អ្វី​ខ្លះដែល​អ្នក​មើលថែមនុស្សធំ​អាច​សម្រេចឲ្យអ្នកបាន ។ 

តើ​នរណា​ដែល​តុលាការ​អាច​ចាត់តាំង​ឲ្យធ្វើ​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវមនុស្សធំមាន​ដែនកំណត់​សម្រាប់​អ្នក?        

មនុស្ស​ដែល​ត្រូវ​បានតែងតាំងជា​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​មនុស្ស​ធំដែលមាន​ដែនកំណត់ ត្រូវ​តែជាមនុស្ស​ដែល​មានអាយុ​ 18 ឆ្នាំឡើង ហើយ​​ធ្វើ​អ្វី​ដើម្បី​ជាប្រយោជន៍​របស់អ្នក​ច្រើន​ជាទីបំផុត ។ អ្នក​អាច​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​តុលាការ​តែងតាំង​នរណាម្នាក់​ដែល​អ្នក​ស្គាល់ ដូចជា​សមាជិកគ្រួសារ ឬមិត្តភ័ក្ត តែ​ចៅក្រម​គឺជាអ្នក​សម្រេច​ថានរណា​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ ​ដែល​មាន​ដែនកំណត់របស់អ្នក ។ តុលាការ​អាច​ចាត់តាំង​អ្នក​មើលការខុសត្រូវមនុស្សធំ​មានដែនកំណត់​ច្រើនជាងមួយនាក់ (សហអ្នក​មើល​ខុសត្រូវ​មនុស្សធំ) ។  ចំពោះ​ករណីខ្លះ តុលាការ​ចាត់តាំង​អ្នក​ជំនាញឯកជនឲ្យធ្វើជាអ្នក​មើលខុសត្រូវសម្រាប់​អ្នក ។  អាណាព្យាបាល​សាធារណៈ​របស់ខោនធី អាចត្រូវ​តែងតាំង​ជាមនុស្ស​សម្រាប់​មើលការខុសត្រូវអ្នក បើតុលាការ​រកអ្នក​ផ្សេង​មិន​បានទេនោះ ។

តើគេ​បង្កើត​អ្នកមើលការខុសត្រូវ​មនុស្ស​ធំមានដែនកំណត់​ដោយ​របៀបណា?

  • អ្នកដែល​ត្រូវ​បានគេស្នើឲ្យធ្វើជាអ្នក​មើល​ខុសត្រូវមនុស្សធំ ដាក់​ញតត្តិ​ទៅកាន់​តុលាការ ។
  • សំណៅ​ថតចម្លង​នៃញត្តិ​នេះ​ត្រូវ​ទុក​ឲ្យអ្នក​មួយច្បាប់ ។
  • សំណៅ​ថតម្លង​ញត្តិ​ផ្សេងទៀត ត្រូវ​ផ្ញើ​ទៅឲ្យ​សាច់​ញាតិអ្នក​ និង​ភ្នាក់ងារមួយចំនួន ដូចជា​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់ (regional center) ។
  • អ្នក​ស៊ើបអង្កេត​របស់​តុលាការ ត្រូវ​បាន​ចាត់​តាំង​ឲ្យ​ទទួល​ខុសត្រូវ​សំណុំ​រឿង​របស់អ្នក ។
  • អ្នក​ត្រូវ​ទៅចូលរួម​សវនាការ ប្រសិន​បើ​មិនមាន​ការ​យល់ព្រម​ពីចៅក្រម​ថា​លើកលែ​ងទេនោះ ។ 
  • ចៅក្រម​នឹង​ចាត់​តាំង​មេធាវី​សម្រាប់​តំណាង​រូបអ្នក ។

តើ​អ្នក​ស៊ើបអង្កេត​របស់​តុលាការ មានតួនាទីអ្វីខ្លះ ចំពោះ​ដំណើរការ​បង្កើត​អ្នក​មើលការខុសត្រូវមនុស្សធំ​ដែល​មាន​ដែនកំណត់?                                                                           

អ្នក​ស៊ើប​អង្កេត​របស់តុលាការ​ត្រូវ​តែ ៖

  • ពន្យល់ និង​ពិនិត្យឡើងវិញនូវ​ញត្តិ​ជាមួយអ្នក ។
  • សម្ភាសន៍ និងប្រាប់អ្នក​អំពី​ដំណើរការ​បង្កើត​ភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវឲ្យអ្នក​បានដឹង ។
  • កំណត់ថាតើអ្នក ៖
  • អាច​ទៅចូលរួម​សវនាការ​បានដែរឬទេ
  • ត្រូវ​ការ​សួរសំណួរប្រឈម​ចំពោះ​ការ​បង្កើត​ភាពជាអ្នក​ មើលការខុសត្រូវសម្រាប់​អ្នក​ដែរឬទេ
  • មិនយល់ស្រប​ចំពោះ​សំណើរផ្តល់​អ្នក​មើលការខុសត្រូវសម្រាប់អ្នក ឬ​ចង់ឲ្យអ្នក​ផ្សេង​ធ្វើជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ ​រូបអ្នក ។

តើមជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់​មានតួនាទីអ្វីខ្លះក្នុង​ភាពជាអ្នក​មើលការ​ខុសត្រូវ​មនុស្សធំ​មានដែនកំណត់?                        

ជាមួយនឹង​ការ​យល់ព្រម​របស់អ្នក មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់​ ត្រូវ​វាយតម្លៃរូបអ្នក ហើយដាក់​ស្នើ​របាយការណ៍​ទៅកាន់​តុលាការ ។  របាយការណ៍​ត្រូវ​រួមបញ្ចូលនូវ​ ៖

  • ស្ថានភាព/កម្រិតពិការភាព​របស់អ្នក ។
  • ជំនួយ​ដែល​អ្នក​ត្រូវ​ការ ។
  • ស្ថានភាព​រាងកាយ​របស់អ្នក ។​
  •  ស្ថានភាព​ផ្លូវចិត្ត និងសុខុមាលភាពសង្គម​របស់អ្នក ។
  • អនុសាសន៍​អំពី​សិទ្ធិជាក់លាក់​ដែល​បានស្នើសុំនៅក្នុង​ញត្តិ ។
  • បើ​អ្នកមើលការខុសត្រូវដែលបានស្នើ ជា​អ្នក​ផ្តល់​សេវាកម្ម​ថែទាំ​សុខភាព​ របាយការណ៍​ត្រូវ​តែ
  • ដាក់បញ្ចូលយោបល់​ថាតើ​​អ្នក​ផ្តល់​សេវាកម្មមើលការ​ខុសត្រូវ គឺជាមនុស្ស​សមរម្យ​ដែល​អាច​ជួយអ្នក​ទៅតាម​តម្រូវ​ការ​បានដែរ​ឬទេ ។
  • សំណៅ​នៃរបាយការណ៍នេះត្រូវ​ផ្ញើ​ទៅឲ្យអ្នក និងមេធាវី​របស់អ្នក ឲ្យបាន​យ៉ាងហោច​ណាស់​ក៏​ 5 ថ្ងៃមុន​ការ​បើក​សវនាការ​ដែរ ។

តើ​នៅក្នុង​ដំណើរ​ការ​បង្កើត​អ្នក​មើលថែទាំ​មានដែនកំណត់ ខ្ញុំ​មានសិទ្ធិ​អ្វីខ្លះ?

អ្នក​មាន​សិទ្ធិ​ ៖

  • ដឹងថាតើ​សិទ្ធិ​អ្វីខ្លះ​ដែល​តុលាការ​​នឹង​ដកហូតពីអ្នក និងថាតើ​ពេលមាន​អ្នក​មើលថែ តើវាមានផលប៉ះពាល់​ដូចម្តេចខ្លះ​ចំពោះ​សិទ្ធិ​របស់អ្នក ។
  • ទទួលបាន​សេចក្តី​ជូនដំណឹង និង​សំណៅ​ថតចម្លង​នៃញត្តិ​ស្នើសុំ​ឲ្យមាន​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ យ៉ាងហោចណាស់​ចំនួន​ 15ថ្ងៃ មុន​ការ​បើក​សវនាការ​របស់​តុលាការ ។
  • មានមេធាវី​សម្រាប់​តំណាង​រូបអ្នក ។ បើអ្នក​មិន​មាន​មេធាវីទេ តុលាការ​ត្រូវ​តែងតាំង​មេធាវី​ម្នាក់​ឲ្យអ្នក ។
  • ទទួល​បានសំណៅ​នៃរាល់របាយការណ៍ ដែល​គ្រួសារអ្នក មិត្តភ័ក្ត មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់ និងអ្នក​ដទៃ​​បានប្រគល់​ទៅឲ្យ​តុលាការ ។
  • ចូលរួម​ក្នុង​សវនាការ​បង្កើត​អ្នក​មើលការ​ខុសត្រូវ ។
  • ចោទសួរ​សំណួរ​ប្រឈម​ចំពោះ​ការ​បង្កើត​ភាពជា​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ ។ 
  • ទទួលបាន​ការ​កាត់ក្តី​ដោយមានគណៈវិនិច្ឆ័យ បើអ្នក​ស្នើសុំ ។

នៅក្នុង​ការ​បង្កើត​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ដែលមាន​ដែនកំណត់ តើ​តុលាការ​នឹង​ដកហូត​សិទ្ធិ​អ្វីខ្លះពីខ្ញុំ?                 

តុកាលារ​អាច​ដកហូតសិទ្ធិមួយចំនួន ឬដកហូតទាំងអស់ក្នុង​ចំណោម​សិទ្ធិ​ទាំងនេះក្នុងការ ៖

  • ​កំណត់​ការ​ស្នាក់​នៅ ។
  • ការ​ចូលបើកមើល​កំណត់​ត្រាព័ត៌មាន​សម្ងាត់ ។
  • រៀបការ ។
  • ចុះហត្ថលេខាកិច្ចសន្យា ។
  • ផ្តល់​សេចក្តី​យល់ព្រមសម្រាប់​ការព្យាបាលផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត ។
  • ​គ្រប់​គ្រង​ទំនាក់​ទំនង​សង្គម និង​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវ​ភេទ ។
  • សម្រេចចិត្តចំពោះ​ការ​អប់​រំ ។

តើខ្ញុំ​អាច​បង្ហាញ​តុលាការ​យ៉ាងណា​ថា​ខ្ញុំ​មិន​ត្រូវ​ការ​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​?

អ្នក​អាច​បង្ហាញថា អ្នកមានលទ្ធភាពអាច​មើលថែទាំសុខភាព រៀបចំអាហារ សម្លៀកបំពាក់ ជម្រកស្នាក់នៅ ប្រាក់កាស ឬតម្រូវការ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​បានដោយ​ខ្លួនឯង ។  អ្នក​អាច​ប្រើ​ការ​ជ្រោមជ្រែង និង​សេវាកម្ម​នានា ដែល​ជា​ជម្រើសជំនួស​ឲ្យ​ការ​មាន​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ បូករួម​ទាំង​ការ​ជ្រោម​ជ្រែង​ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្ត​ដើម្បី​ជួយអ្នក ។ សូមអាន​សំណួរ​ទី 12 អំពី​ការ​រាយឈ្មោះ​វិធី​​នានា ជាជម្រើស​ជំនួសឲ្យ​ការ​មាន​អ្នក​មើល​ការខុសត្រូវ ។

បើ​តុលាការ​សម្រេចថា ខ្ញុំ​ត្រូវមាន​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ដែល​មាន​ដែនកំណត់ តើអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ខ្ញុំ​មានភារកិច្ច និងការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​អ្វី​ខ្លះ?

អ្នក​មើលការខុសត្រូវ មានភារកិច្ច​សំខាន់​ដែលត្រូវធ្វើ​ទៅតាម​អ្វី​ដែល​តុលាការ​បាន​កំណត់​ឲ្យ​គេ​ធ្វើ ដែល​ជា​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដើម្បី​ជាប្រយោជន៍​ធំបំផុត​សម្រាប់​អ្នក ។ ចំណុច​នេះ អាច​រួមបញ្ចូលទាំង ៖

  • ជួយអ្នក​ឲ្យ​ទទួល​បាន​សេវាកម្ម​ជ្រោម​ជ្រែង ​ការអប់​រំ សេវាកម្ម​វេជ្ជសាស្រ្ត និងសេវាកម្ម​ផ្សេងទៀត ដែល​អាច​ជួយអ្នក​ឲ្យ​មាន​ជីវិត​ឯករាជ្យ​​បានច្រើន​បំផុត ។
  • ការ​ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​វិបត្តិ​នៅពេល​ត្រូវការ ។
  • ជួយអ្នក​ចាត់ចែង​​តម្រូវការ​ ឬប្រាក់កាស​ផ្ទាល់​ខ្លួន ។

តើ​អ្វីខ្លះជាវិធីសាស្រ្ត​ដែល​មាន​លក្ខ័ណ្ឌ​តិចជាង ជំនួស​ឲ្យ​ការ​មាន​អ្នកមើលការខុសត្រូវ​ដែល​មាន​ដែនកំណត់?                

នៅពេល​ដែល​នរណាម្នាក់អាចស្នើ​សុំ​តុលាការ​ឲ្យ​តែងតាំងរូបគេ​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវអ្នក ច្បាប់​តម្រូវ​ឲ្យ​បុគ្គលនោះ ត្រូវ​គិត​រក​វិធី​ផ្សេង​មកជំនួស ។ វិធី​ផ្សេង​ជាជម្រើស អាច​ពន្យារ ឬ​បំបាត់​ចោល​នូវ​តម្រូវការ​ឲ្យមាន​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ ។

វិធី​ជាជម្រើសទូទៅ

ការ​ជ្រោម​ជ្រែង​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្ត ៖  

ការ​ជ្រោម​ជ្រែង​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្ត (SDM, Supported Decision-Making) គឺប្រើ​នៅពេល​អ្នក​សុំឲ្យមិត្តភ័ក្ត គ្រួសារ និង​អ្នក​ជំនាញ​ដែល​អ្នក​ជឿទុកចិត្ត ជួយពន្យល់​អ្នក​ឲ្យ​បានយល់​អំពី ស្ថានការ និងជម្រើស​នៅក្នុង​ជីវិត​របស់អ្នក ។វាជាវិធី​សម្រាប់​បង្កើន​ឯករាជ្យ​ភាព​របស់អ្នក ។  វា​ជម្រុញអ្នក និងផ្តល់អំណាច​ឲ្យអ្នក​ដើម្បី​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្តអំពីជីវិត​អ្នក ឲ្យ​បាន​ច្រើនបំផុត​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅបាន ។  SDM គឺជាវិធីដែលមនុស្ស​ធំភាគច្រើន​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្ត​ប្រចាំថ្ងៃ ។  SDM ក៏ជា​វិធី ៖

  • ជួយអ្នក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​អ្វីកើតឡើង ក្នុងជីវិតអ្នក ។
  • ជួយអ្នក​ឲ្យចេះ​ជ្រើសរើសអំពី​ទីកន្លែង របៀបរបប និង​អ្នកណា​ដែល​អ្នក​ចង់​រស់​នៅជាមួយ ។
  • ជួយអ្នក​ឲ្យចេះជ្រើសរើសកន្លែងដែលអ្នក​ចង់​ធ្វើការ ។
  • ជួយអ្នក​ឲ្យចេះ​ចាត់ការ​​ជីវិត​របស់អ្នក ជាជាង​ឲ្យអ្នក​ដទៃ​ធ្វើ​ជំនួសអ្នក ។
  • ធ្វើឲ្យអ្នក​កាន់​តែ​មាន​គុណភាពជីវិត​ជាវិជ្ជមាន​កាន់​តែច្រើនឡើង ។
  • បង្កើនឱកាស​ការងារ ឯករាជ្យភាព​ចំពោះ​ជីវិត​ប្រចាំថ្ងៃ និងសមាហរណកម្មសហគមន៍​របស់អ្នក ។

អំណាច​ដែលអ្នក​ផ្តល់​ឲ្យ (Durable Power of Attorney)៖

នេះជា​ឯកសារ​ផ្លូវច្បាប់ ដែលអ្នក​ប្រគល់​សិទ្ធិផ្លូវច្បាប់ឲ្យនរណាម្នាក់​ដែល​អ្នក​ជឿជាក់​  ​ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​សម្រេចចិត្ត​សម្រាប់​អ្នក ។  វាជា​វិធីមួយដែល​ជួយឲ្យអ្នក​ទទួល​បានជំនួយ​ចំពោះការជ្រោមជ្រែង និងសេវាកម្មនានា​ដែល​អ្នក​ត្រូវ​ការ​ដើម្បី​អាច​រស់នៅ​បានដោយ​ឯករាជ្យ ។  អ្នក​អាច​ប្រគល់​សិទ្ធិ​ឲ្យ​នរណាម្នាក់ក្នុងការ​ធ្វើ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​មួយប្រភេទ ដូចជាការសម្រេច​ចិត្ត​ចំពោះការ​ព្យាបាល ឬការ​សម្រេចចិត្ត​ផ្នែក​ប្រាក់​កាស ឬក៏ប្រគល់​សិទ្ធិ​ឲ្យគេ​ជួយ​ធ្វើ​សេចក្តីសម្រេចចិត្ត​ទាំងពីរយ៉ាង​ឲ្យអ្នក ។

វិធី​ជាជម្រើស​ទូទៅ​ផ្សេង​ទៀត ៖

- អ្នក​អាច​ចូលរួមក្នុង​ក្រុម​​អ្នក​តស៊ូមតិ​ដើម្បី​ខ្លួនឯង ដូចជា​ក្រុម​ People First ឬទទួល​បានការ​បណ្តុះបណ្តាល​ខ្លួនឯងផ្នែក​ការ​តស៊ូមតិ​ដើម្បី​ជួយអ្នក​ឲ្យ​ចេះ​អំពី​របៀប​ទំនាក់​ទំនង​ និងតស៊ូមតិ​ចំពោះអ្វី​ដែល​អ្នក​ត្រូវ​ការ ។

- អ្នក​អាច​យក​ជម្រើស​របស់អ្នកឲ្យ​គេសរសេរ​ចូលក្នុងផែនការ​អប់​រំ​តម្រូវ​តាមលក្ខណៈ​បុគ្គល (IEP, Individualized Education Program) ឬផែនការកម្មវិធី​តម្រូវ​តាមលក្ខណៈ​បុគ្គល (IPP, Individualized Program Plan) របស់អ្នក ។

- អ្នក​អាច​ត្រៀម​ខ្លួន​សម្រាប់​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​រៀបចំ IEP ឬ IPP របស់អ្នក ដោយការ​សម្តែងតួ និងដោយនិយាយ​អំពី​អ្វី​ដែល​អ្នក​ត្រូវ​ការ និងអ្វី​ដែល​អ្នក​ចង់​បាន ជាមួយនរណាម្នាក់​​ដែល​អ្នក​ជឿ​ជាក់ ។

- អ្នក​អាច​រក​​អ្នក​សម្របសម្រួល ឲ្យ​ជួយអ្នក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្តនានា ។

វិធី​ជាជម្រើស​ជាក់លាក់

វិធីផ្សេងទៀត​ សម្រាប់​ជួយអ្នក​ឲ្យ​ទទួលបាន​សេវាកម្ម​នានា ដែល​មានចែងក្នុង IEP ឬ IPP របស់អ្នក ៖

អ្នក​មានសិទ្ធិ​ដើម្បី​អញ្ជើញ​មនុស្សឲ្យ​ចូល​រួម​ការប្រជុំ IEP ឬ IPP របស់អ្នក ដែល​នឹងជួយ​ជ្រោមជ្រែង​អ្នក​ក្នុង​ការ​តស៊ូមតិស្នើសុំ​សេវាកម្ម​នានាដែល​អ្នក​ត្រូវ​ការ​ដើម្បី​អាច​រស់​នៅ​បានដោយ​ឯករាជ្យ ។ អ្នកតស៊ូមតិ​អាច​ជា ៖

  • អ្នក​សម្រប​សម្រួល​សេវាកម្ម​របស់អ្នក ។
  • គ្រួសារ​របស់អ្នក និងមនុស្ស​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​រង្វង់​នៃការជ្រោម​ជ្រែង​អ្នក ។
  • អ្នក​តស៊ូមតិ​ដែល​បាន​ទទួ​ល​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល ។
  • វិធី​ផ្សេងទៀត ដើម្បី​ធ្វើការ​សម្រេចចិត្ត​ថាអ្នក​ចង់រស់នៅទីណា និងរស់នៅ​ជាមួយ​អ្នកណា ៖
  • ពិភាក្សាអំពី​បំណង និង​ជម្រើសជាមួយ​នរណាម្នាក់​ដែល​អ្នក​ជឿទុកចិត្ត ដូចជា ៖
  • អ្នក​ស្ថិត​ក្នុង​រង្វង់​ការ​ជ្រោម​ជ្រែង (មនុស្ស​ដែល​អ្នក​ជឿជាក់ និងអ្នក​ដែល​ជ្រោម​ជ្រែង​អ្នក) ។
  • អ្នក​ផ្តល់​ សេវាកម្មការ​រស់​នៅ​ដោយឯករាជ្យ (ILS, Independent Living Services) ។
  • អ្នក​ផ្តល់​ ​សេវាកម្ម​ជ្រោម​ជ្រែង​ការ​រស់​នៅ (SLS, Supported Living Services) ។
  • បុគ្គលិក មណ្ឌល​ថែទាំ​សហគមន៍ (Community Care Facility) ឬបុគ្គលិក មណ្ឌល​ថែទាំ​មធ្យម (Intermediate Care Facility) ។
  • សួរមនុស្ស​ដែល​អ្នក​ជឿជាក់​ពី​របៀប​សុំជំនួយការ​ជួលផ្ទះ ឬ​ការដាក់​ពាក្យសុំ​ជំនួយ​ជម្រក​ស្នាក់​នៅ​សាធារណៈ (Public Housing Assistance) ។
  • តស៊ូមតិ​នៅឯការ​ប្រជុំរៀបចំ IPP របស់អ្នក និង​ធ្វើ​ឲ្យគេ​យក​ជម្រើស​របស់អ្នក សរសេរ​ចូលក្នុង​ IPP របស់អ្នក ។

វិធីសាស្រ្តផ្សេងទៀត សម្រាប់​បើក​មើល​ព័ត៌មាន​សម្ងាត់​របស់អ្នក ៖

បើអ្នក​ចង់​ឲ្យនរណាម្នាក់​ដែល​អ្នក​ជឿជាក់ ទទួល​បានព័ត៌មាន​សម្ងាត់​របស់អ្នក អ្នក​អាច​ផ្តល់​ការ​អនុញ្ញាត ដល់អ្នក​នោះ ដោយការ​ប្រើ​វិធី​ណាមួយ​ជាជម្រើស​ទាំង​អស់​នេះ ៖

  • ចុះហត្ថលេខាលើ សំណុំបែបបទ​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​វេជ្ជសាស្រ្ត​នៃក្រម​ការ​ធានារ៉ាប់​រង​សុខភាព​ដែលមាន​តម្លៃសមរម្យ និង​មានគណនេយ្យភាព (HIPAA, Health Insurance Portability and Accountability Act) ។
  • ចុះហត្ថលេខា​លើ​សំណុំ​បែបបទ​យល់​ព្រម​ឲ្យ​បញ្ចេញ​ព័ត៌មាន​ ឬកំណត់​ត្រាទិន្នន័យ ។
  • អ្នក និង​មនុស្ស​ផ្សេងម្នាក់ទៀត អាច​ហៅទូរស័ព្ទ​មកកាន់​ភ្នាក់ងារនេះ​ជាមួយគ្នា ហើយអ្នក​អាច​ផ្តល់​ការ​អនុញ្ញាតរបស់អ្នក​តាម​ទូរស័ព្ទ​ ។
  • វិធី​ជាជម្រើស​សម្រាប់​ជួយអ្នក​ក្នុង​ការ​ចាត់​ចែង​ប្រាក់​កាស​របស់​អ្នក ៖
  • អ្នក​អាច​ចុះហត្ថលេខា​លើ​ឯកសារ​ប្រគល់​សិទ្ធិ​ឲ្យ​គេ​ចាត់​ចែង​ប្រាក់​កាស​ឲ្យអ្នក ។ ការធ្វើបែបនេះគឺ​ប្រគល់​សិទ្ធិឲ្យ​នរណាម្នាក់​ដែល​អ្នក​ជឿជាក់ ឲ្យ​ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត​អំពី​ហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រាក់​កាស​របស់​អ្នក ។ ការ​ប្រគល់​អំណាច​ផ្លូវច្បាប់​ក្នុង​ការ​គ្រប់​គ្រង​ប្រាក់​កាស​ត្រូវ​តែធ្វើ​នៅ​មន្ទីរ​សារការី ។  អ្នក​អាច​បញ្ចប់​ការ​ប្រគល់​សិទ្ធិ​នេះបាននៅពេលណា​ដែល​អ្នក​ចង់ ។
  • អ្នក​អាច​ជ្រើស​រើស​នរណាម្នាក់​ឲ្យធ្វើ​ជាអ្នក​តំណាង​ទទួល​ប្រាក់ជំនួយចំនូល​សន្តិសុខបង្គ្រប់ (SSI, Supplemental Security Income)/សន្តិសុខសង្គម (Social Security) របស់អ្នក ។
  • មានច្បាប់​ដើម្បី​ជួយ​ការពារជំនួយ SSI/Social Security របស់អ្នក ។
  • អ្នក​អាច​សុំ​ឲ្យ​គេ​សរសេរ​សេវាកម្ម​ទាំងនេះ​ចូលក្នុង IPP របស់អ្នក ដើម្បី​ជួយអ្នក​ក្នុង​ការ​​ចាត់​ចែងប្រាក់​កាស​របស់អ្នក ដូចបុគ្គលិក​ផ្តល់​សេវាកម្ម​ការ​រស់​នៅ​ដោយឯករាជ្យ​របស់អ្នក ។
  • ក្រុម​តម្រូវការ​ពិសេស (Special Needs Trust) អាច​ត្រូវ​បង្កើត​ឡើង​សម្រាប់​អ្នក ។  បន្ទាប់មកគណៈកម្មការ​អាច​ចាត់ចែង​ប្រាក់​កាស​របស់អ្នក​បាន ។
  • គណនីធនាគារ​រួមគ្នា ៖  អ្នក​អាច​បើក​គណនី​ធនាគាររួមគ្នា ជាមួយ​នរណាម្នាក់ដែល​អ្នក​ជឿជាក់ ដើម្បីជួយអ្នក​សរសេរ​សែក ដាក់ ឬដកប្រាក់ ។

វិធី​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​ជួយអ្នក​ពីតម្រូវការ​ការ​ថែទាំ​សុខភាព ៖

  • អ្នក​អាច​ចុះ​ហត្ថលេខាលើ​លិខិត​ណែនាំពីការថែទាំ​សុខភាព​ទុក​ជាមុន (Advance Health Care Directive) ដើម្បី​ឲ្យគេធ្វើ​តាម​បំណង​របស់អ្នក ។  ចំពោះលិខិត​បែបនេះ វាតម្រូវឲ្យមាន​ហត្ថលេខាសាក្សីចំនួនពីរនាក់ ឬត្រូវ​ធ្វើ​នៅ​មន្ទីរ​សារការី ហើយអាចប្តូរ ឬបញ្ចប់​នៅពេលណា​ក៏បានទៅតាម​តម្រូវ​ការ​របស់អ្នក ។
  • ដោយសារ​អ្នក​ជា​អ្នក​ជម្ងឺ គ្រូពេទ្យ​ត្រូវ​ប្រាប់អ្នក​អំពី​ហានិភ័យ និងអត្ថប្រយោជន៍នៃការ​ព្យាបាល​ ការ​ព្យាបាល​តាមវិធី​ផ្សេងទៀត​ដែលមានផ្តល់ជូន និងប្រាប់អ្នក​ពីអ្វី​ដែល​អាច​កើតឡើង​បើមិនមានការ​ព្យាបាល​ទេនោះ ។
  •  បើអ្នក​មិន​អាច​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្តបាន​ទេនោះ ៖
    • សាច់ញាតិ​ជិតបំផុត​របស់អ្នក ដែល​មាន​វត្តមាន (ដូចជា​ឪពុកម្តាយ) អាច​ផ្តល់​សិទ្ធិ​លើ​ការ​ថែទាំ​សុខភាពសម្រាប់​អ្នក ។
    • មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់​របស់អ្នក​អាច​ផ្តល់​សិទ្ធិការ​ថែទាំវេជ្ជសាស្រ្ត ការ​វះកាត់ ឬការ​ថែទាំ​ធ្មេញ​មួយចំនួន ចំពោះ​ស្ថានភាពខ្លះ ។
    • គ្រូពេទ្យ ឬទន្តពេទ្យ អាច​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេចចិត្តបាន​ក្នុង​ករណី​គ្រាអាសន្ន ។
  • ការ​ប្រគល់​សិទ្ធិ​របស់​តុលាការ គឺជាភាពតម្រូវ ចំពោះ​ប្រតិបត្តិការ​វេជ្ជសាស្រ្ត​ជាក់លាក់​មួយចំនួន ។
  • បើអ្នក​ជាមនុស្ស​រស់នៅក្នុង​មណ្ឌល​ថែទាំមធ្យម (ICF, Initermediate Care Facility)/មណ្ឌល​ថែទាំ​ឯកទេស (SNF, Skilled Nursing Facility) ក្រុម​អន្តរជំនាញ​អាច​អនុម័តិ​ការ​ព្យាបាលសម្រាប់អ្នក ប្រសិន​បើ​មិន​មាន​នរណាម្នាក់​ដែល​មាន​សិទ្ធិ​ស្របច្បាប់អាច​សម្រេច​ចិត្ត​ជំនួស​អ្នក​បានទេនោះ ។      

វិធី​ផ្សេងទៀត​ដើម្បីជួយអ្នក​ជាមួយនឹងទំនាក់ទំនងសង្គម/ផ្លូវភេទ​របស់​អ្នក ៖

សេវាកម្ម​នានាដែល​មាន​សរសេរ​ក្នុង IEP ឬ IPP របស់អ្នក អាច​រួមបញ្ចូលនូវ ការ​ជ្រោមជ្រែងនានា ដែល​អាចជួយអ្នក​អំពី​ទំនាក់ទំនងដូចជា​ការប្រឹក្សា​យោបល់ សេវាកម្ម​ការ​រស់​នៅ​ដោយឯករាជ្យ និងសេវាកម្ម​ជ្រោមជ្រែង​ការ​រស់​នៅ ។  អ្ន​កក៏អាច​ទទួល​បាន​ការ​អប់​រំក្នុង​វិស័យជំនាញសង្គម ការ​យល់​ដឹង​អំពី​សុវត្ថិភាព និង​របៀប​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ​ជាមួយនឹង​អ្នក​ដទៃ ។ ត្រង់​នេះ អាច​រួមបញ្ចូលនូវ​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​មិត្តប្រុស ឬមិត្តស្រី ។

វិធី​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​ជួយអ្នក​ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្តលើការ​អប់​រំ ៖

អ្នក​អាចឲ្យ​អ្នក​ណាម្នាក់​ដែល​អ្នក​ជឿជាក់​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​អំពី​ការ​អប់​រំ​របស់អ្នក ។ អ្នក​អាច​ប្រគល់​សិទ្ធិ​តាមច្បាប់ ឬសិទ្ធិ​ក្នុង​កិច្ច​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​អំពី​ការ​អប់​រំ​របស់អ្នក​ឲ្យអ្នក​ដទៃ ។

វិធី​ផ្សេងទៀត​ដើម្បី​ជួយអ្នក​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​នៅតុលាការ ៖

បើអ្នក​ចង់​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​នៅតុលាការ តុលាការ​អាច​ចាត់តាំង​នរណាម្នាក់​ឲ្យជួយអ្នក​ក្នុង​ការ​និយាយជាមួយ​មេធាវី​របស់អ្នក និងការ​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​តុលាការ ។ បុគ្គលនេះ​ត្រូវ​ហៅថាអាណាព្យាបាលដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​តុលាការ (Guardian ad Litem) ។  អាណាព្យាបាលដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​តុលាការ នឹង​ដើរតួជារូបអ្នក​នៅតុលាការ បើអ្នក​មិន​អាច​ទៅកាន់​តុលាការ ឬមិនអាច​យល់​ភាសា​របស់​តុលាការ​បានទេនោះ ។

ចំពោះករណី​ផ្តល់​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​សម្រាប់​ខ្ញុំ តើខ្ញុំ​ត្រូវ​បង់​ថ្លៃ និងការ​ចំណាយ​តុលាការ​ដែរឬទេ?              

តុលាការ​នឹង​កំណត់​មើលថា​តើអ្នក​ត្រូវ​​បង់​ថ្លៃ​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ ថ្លៃសេវាកម្ម​ផ្លូវ​​ច្បាប់ និង​ថ្លៃ​ចំណាយ​ចំពោះ​តុលាការ​ដែរឬទេ ។

តើអំណាចអ្វី​ដែល​មិនមាន​នៅក្នុងការ​ផ្តល់​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ដែល​មាន​ដែនកំណត់?                     

អ្នក​មើលខុសត្រូវ​មិន​អាច ៖

  • គ្រប់​គ្រង​ប្រាក់​ពលកម្ម ឬប្រាក់​ខែការងារ​របស់អ្នក​បានឡើយ
  • ផ្តល់​ការ​អនុម័តិ​ចំពោះ​ការ​ព្យាបាល​ដែល​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់
  • បង្ខំឲ្យមានការ​ព្យាបាល​ដោយថ្នាំ​មក​លើ​អ្នក
  • ឲ្យអ្នកគ្រាវ ដើម្បីកុំឲ្យ​មានកូន
  • ឲ្យអ្នក​ត្រូវ​តែ​ទទួល​ការ​ថែទាំ​ពី​មណ្ឌលណាមួយ
  • យល់ព្រមឲ្យមានការព្យាបាល​ជម្ងឺ​វិកលចរិកដោយប្រើ​អគ្គិសនីឆក់ (ECT, electro-convulsive shock therapy)
  • យល់ព្រម​ចំពោះ​ការ​ព្យាបាល​ចិត្តសាស្រ្ត
  • មាន​អំណាចណាមួយ​ផ្សេងទៀត​ដែល​មិន​បាន​បញ្ជា​ជាក់លាក់​ពីតុលាការ ។

តើ​ខ្ញុំ​មាននៅ​សល់​សិទ្ធិ​អ្វីខ្លះ​ចំពោះ​ការ​មាន​មនុស្ស​មើលថែដែល​មាន​ដែន​កំណត់?    

អ្នក​នៅមាន​សិទ្ធិដើម្បី ៖

  • គ្រប់គ្រង​ប្រាក់​ពលកម្ម ឬប្រាក់​ខែ​របស់អ្នក
  • ធ្វើឬប្តូរបណ្តាំមរតកដើម្បី​ប្រាប់ថា តើនរណា​នឹង​ត្រូវ​ទទួលបានរបស់របរផ្ទាល់ខ្លួន​របស់អ្នក​ពេល​អ្នក​ស្លាប់
  • រៀបការ ប្រសិនបើ​តុលាការ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា​ខ្លួន​ដកសិទ្ធិ​     នេះពីអ្នក​ទេនោះ
  • ទទួល​សំបុត្រ​ផ្ទាល់ខ្លួន
  • បោះឆ្នោត ប្រសិនបើ​តុលាការ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា​ខ្លួន​ដកសិទ្ធិ​ នេះពីអ្នក​ទេនោះ
  • ​មានមេធាវី​ធ្វើ​ជាអ្នក​តំណាង
  • ស្នើសុំ​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ថ្មី
  • ស្នើសុំឲ្យបញ្ចប់​ភាពជាអ្នកមើល​ការខុសត្រូវ ។

តើខ្ញុំ​អាច​ធ្វើ​អ្វីបាន ប្រសិន​បើ​ខ្ញុំ​មិន​យល់ស្រប​ជាមួយអ្នក​មើលការខុសត្រូវរបស់ខ្ញុំ ឬ​ចង់​បញ្ចប់​ភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ?

  • ហៅទូរស័ព្ទ​មកជួបមេធាវី អ្នក​ស៊ើបអង្កេត​សុពលតុលាការ មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់ កម្មវិធី​ថែទាំ​មនុស្ស​ធំពេលថ្ងៃ បុគ្គលិកផ្នែក​ជ្រោមជ្រែង ឬអង្គការ​ផ្នែកកិច្ចការ​និយត្តកម្ម (OCRA, Organization Comprised of Regulatory Affairs) ។
  • ស្នើសុំ​សវនាការ​តុលាការ ។
  • ស្នើសុំ​មកកាន់​អ្នក​សម្របសម្រួល​សេវាកម្ម​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រចាំតំបន់ (regional center service coordinator) ឲ្យមានការ​ប្រជុំ IPP ។

តើភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ដែល​មាន​ដែនកំណត់​ត្រូវ​បញ្ចប់​នៅពេលណា?

  • នៅពេល​ដែល​តុលាការ​ប្រកាសបញ្ចប់ ។
  • នៅពេលដែលអ្នក​មើលការខុសត្រូវ ឬអ្នក​ដែលត្រូវគេមើលការខុសត្រូវ​      ស្លាប់ ។
  • សេចក្តីបង្គាប់​របស់តុលាការ​ដែលនិយាយ​ថា លែងត្រូវការ​ឲ្យមាន​ភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ទៀត​ហើយ ។
  • អ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ដាក់ញត្តិទៅកាន់​តុលាការ​ស្នើ​សុំលាលែងពីភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ ។

តើក្រុមតស៊ូមតិ​ដើម្បីសិទ្ធិអតិថិជន អាចជួយខ្ញុំបានដោយ​របៀបណា (Clients’ Rights Advocate)?

ក្រុមអ្នក​តស៊ូមតិ​ដើម្បីសិទ្ធិអតិថិជន អាចជួយអ្នកបានដោយការ ៖

  • ប្រាប់អ្នក​អំពី​សិទ្ធិ​របស់អ្នក 
  • ប្រាប់អ្នក ឬគ្រួសារអ្នក​អំពី​វិធីផ្សេង​ក្នុង​ការ​រកជំនួយក្រៅពី​វិធី​ភាព​ជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ
  • និយាយជាមួយ ឬជួយ​អ្នក​ក្នុង​ការ​និយាយ​ជាមួយ​មេធាវី អ្នកស៊ើបអង្កេត​សុពល​តុលាការ និងអ្នកផ្សេងទៀត​ដែល​អាច​ជួយ​អ្នក​បាន ។

តើខ្ញុំ​អាច​ដឹង​បានដោយរបៀបណាថា ភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​មានដែនកំណត់​ត្រូវ​បាន​បង្គាប់បញ្ជាដោយ​ចៅក្រម? 

  • អ្នក​នឹង​ទទួល​បានសំណៅ​ថតចម្លង​​សេចក្តីបង្គាប់​របស់​តុលាការ ។
  • សេចក្តីបង្គាប់​របស់តុលាការ នឹង​ប្រាប់អ្នកថាសិទ្ធិអ្វីខ្លះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ទៅឲ្យអ្នក​មើលការខុសត្រូវ ។

តើអ្នក​ដទៃ​អាច​ដឹង​បានដោយ​របៀបណាថា​ខ្ញុំមាន​អ្នក​មើលការខុសត្រូវ?

អ្នក​មើលខុសត្រូវ ​ត្រូវ​ប្រគល់​ឲ្យ​អ្នក​ដទៃនូវ​សំណៅថតចម្លង​ជាផ្លូវការ​នៃលិខិត​បញ្ជាក់​អំពី​ភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ  (Letters of Conservatorship)។សំណៅ​ថតចម្លង​នៃ​លិខិតនេះ ត្រូវ​រួមបញ្ចូលនូវ​វគ្គស្តីអំពី​ការបញ្ជាក់ពេញលេញនៃ លិខិត​ភាពជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ​ នៅមុនពេល​អ្នកនោះត្រូវបានគេ​ចាត់ទុកថាជាអ្នក​មើលការខុសត្រូវ ។

ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានបន្ថែម សូម​ហៅទូរស័ព្ទមកកាន់

Disability Rights California
លេខ​ហៅ​មិន​បាច់​អស់ប្រាក់ ៖ (800) 776-5746

ការិយាល័យ​តស៊ូមតិ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​អតិថិជន
លេខ​ហៅ​មិន​បាច់​អស់ប្រាក់ ៖ (800) 390-7032

 

ការបដិសេធ៖  ការបោះពុម្ភផ្សាយនេះគឺជាព័ត៌មានផ្លូវច្បាប់តែប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនមែនជាការណែនាំផ្លូវច្បាប់អំពីស្ថានភាពបុគ្គលរបស់អ្នកទេ។ វា​គឺ​ជា​បច្ចុប្បន្ន​កាល​បរិច្ឆេទ​បាន​ប្រកាស។ យើងព្យាយាមធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពសម្ភារៈរបស់យើងឱ្យបានទៀងទាត់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយច្បាប់កំពុងផ្លាស់ប្តូរជាទៀងទាត់។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ធ្វើឱ្យប្រាកដថាច្បាប់មិនបានផ្លាស់ប្តូរ សូមទាក់ទង DRC ឬការិយាល័យច្បាប់ផ្សេងទៀត។

 

 

Click links below for a downloadable version.